Gelenek gereği ilkokulda sözlenen veya nişanlanan öğrenciler mezun olur olmaz imam nikahıyla dünya evine giriyor. Köyde halen 20 kadar çocuk evlilik için gün sayıyor.

İzmir'in Kemalpaşa ilçesine bağlı Damlacık köyünde yüzyıllardır süren gelenek nedeniyle kız ve erkek çocuklar 13-15 yaşlarında evlendiriliyor. İlkokul çağlarında sözlenen veya nişanlanan çocuklar, mezun olur olmaz da imam nikahıyla dünya evine giriyor.

Şu an bu yaşlarda 20 civarındaki çocuğun evlilik için gün saydığı belirtilen İzmir'e 25 kilometre uzaklıktaki köyde, bugüne kadar sadece 1 kız çocuğu üniversite eğitimi aldı.

Bir kız çocuğu ise, şu an üniversitede öğrenim görüyor. Köydeki erkek çocukların büyük kısmı da ilkokuldan sonra liseye devam etmiyor, bunun yerine evlenerek tarımla uğraşıyor.

Mirasın bölünmemesi için sadece köy içi evliliklere izin verilen Damlacık köyündeki çocukları erken evlendirme geleneğini Kaymakamlık ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü de yıkamıyor. Erken yaşta evlendirilen birçok çocuk ve ailesine karşı açılan davalar da etkili olmuyor. Davaların büyük kısmı sonuçlanmadan çocuklar 18 yaşını doldurup reşit oluyor.

UMUT VAR
Çocukların evlendirilmesi yerine okutulması için yıllardır köylüleri iknaya çalışan Kemalpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürü Halis Murat, durumu "İğneyle kuyu kazıyoruz, ama ışık mutlaka görülecek" diye özetlerken Kemalpaşa Kaymakamı Yüksel Topal, "Bu gelenek, köy toplumunun şuuruna yerleşmiş durumda. Silip atmak zaman alacak" ifadesini kullandı.

İlçe Müftülüğü'nün uyarıları da köylüler üzerinde etkili olmuyor. Damlacık Köyü İlköğretim Okulu'nu bitirdikten sonra okumaya devam eden 2 kız olduğu belirtilirken, erkek çocukların da sayısının çok az olduğu belirtiliyor. Köyde okuma isteği ailesi tarafından engellenmeyen iki kızdan biri olan Çukurova Üniversitesi mezunu Leyla Kuzu (28), yine Kemalpaşa'nın bir diğer köyü olan Kuyucak'ta ilkokul öğretmenliği yapıyor. Fadime Us (22) ise, Adnan Menderes Üniversitesi'nde okul öncesi öğretmenliği bölümünde öğrenim görüyor. İki genç kız da köydeki yaşıtlarının aksine kendilerinin en büyük şansının aileleri olduğuna dikkat çekiyor.

OYUN SANIYORLAR
"Beni de henüz çocuk yaştayken isteyenler çok oldu ama aile yönünden şanslıydım" diyen 2 çocuk annesi Leyla Kuzu, "Kız kundağa çeyiz sandığa görüşü bizim köyde çok yaygın. Öyle ki çocuk daha kundaktayken 'yabancıya gitmesin biz alalım' diyen aileler var. İlkokulda okuyup da daha şimdiden gelin olacağı evin belli olduğu kızlar var. Çocukların bir bölümü evliliği evcilik sanıyor. Çevresinde hep benzer evlenmeler gören çocuğa bu doğal geliyor" dedi.

Kendisinin eğitimi sürdürmek istemesi üzerine ailesine birçok köy sakininin, "Kız çocuğu nasıl gönderiyorsun, bırak bir an önce yuvasını kursun" dediğini aktaran Kuzu, "Ama benim şansım ailemdi" dedi.

Fadime Us ise, "Beni küçük yaşta isteyenler olmuştur ama ailem okumama destek oldu. Benim de bu şekilde evlendirilip mutsuz olmasına rağmen evliliğini sürdürmek zorunda olan nice arkadaşım var. Özellikle kız çocuklarına karşı evde kalma korkusu aşılanıyor ve çocuk o yaşta evlendirildiğinde bunu yadırgamıyor. Bunun yaşanması gereken bir süreç olduğunu düşünüyor, çünkü farklı bir hayatının olacağına dair düşüncesi yok" diye konuştu.
DEĞİŞTİREMİYORUZ
Kemalpaşa Kaymakamı Yüksel Topal, köyde kimsenin arzu etmediği bir evlendirme geleneği olduğunu belirterek, "Bu durum köylünün şuuruna yerleşmiş durumda. Silip atmak da zaman alacak. Anne çocuk sağlığı, hukuksal açıdan yanlışlıklar, dini açıdan doğru olmayan tutumları tek tek anlatıyoruz ama 9-10 yaşındaki çocukların sözlendirilmesi, reşit olmadan evlendirilmesi meşrulaştırılmış durumda" dedi.

Kemalpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürü Halis Murat ise erken yaşta evliliğin beden ve ruh sağlığı açığından, çocukların geleceği bakımından ne kadar yanlış olduğunu anlattıklarını ancak geleneği değiştiremediklerini söyledi.

İlköğretim Okulu Müdürü Çağatay Tekinsal ise, şunları söyledi: "Önceden 2-3'e giden öğrencilerimiz sözleniyordu şimdi bu genelde 7-8'inci sınıfa doğru çıkmaya başladı. Çocuklar evliliğin ne olduğunu bilmeden bu yola giriyor. Sonu ise hayal kırıklığı ve çaresizlik."

Yeni Asır'ın görüştüğü köy ilköğretim okulunda öğrenim gören F.Y. (15) ve Z.Ç.(13), ilkokula gidip de aileleri tarafından sözlendirilen çocuklar arasında yer alıyor. Küçük öğrenciler, kendi çocuklarını o yaşlarda evlendirmeyeceklerini belirterek, "Okuyup meslek sahibi olmalarını sağlayacağız" dedi.

R.E. (15) isimli öğrenci de köyde herkesin bu yaşlarda sözlendiğini belirterek şöyle konuştu: "Bunda ne gariplik var ki. Mutlu bir yuvam olacağına inanıyorum, eğer seviye belirleme sınavlarınında yüksek not alırsam eğitimime de devam etmeyi istiyorum."

KÖY MUHTARI "ZORLA EVLENDİRMİYORUZ"

Köy Muhtarı Erol Öztürk, köyde yaşanan erken evlenme geleneği için, "Aileler gurbete dayanamadığı için çocukları okutmuyor" dedi. "Ama illa okutmayacaksın diye de bir zorlama yok" diyen Öztürk, "Kimseyi zorla evlendirmiyoruz, çocuklar istemese zaten olmaz. Köyün yaşlıları torunlarının mürvetini görmek isteyince aileler biraz hızlı davranıyor. Ne mutsuz evliliklerimiz ne de boşanan, boşanmak isteyen var. Bu gelenek yüzyıllardır böyle, sonuçta hiçbir aile çocuğunun kötülüğünü istemez. Bu durum bizim için bir sıkıntı değil" açıklamasında bulundu.

Kemalpaşa Müftüsü Hasan Kılıç ise şunları söyledi: "Gelenekleri yıkmak kolay olmuyor ama bir kişi dahi kazansak bu gelecek nesiller için umut demek. Daha kendileri hakkında karar veremeyen, neyin iyi neyin kötü olduğunu bilemeyecek kadar küçük yaştaki çocukları bir an önce evlendirme mantığı çok yanlış." (Yeni Asır- Nuray Kaya)